آبرنگ یکی از لطیف ترین و محبوب ترین ابزارهای نقاشی در جهان است که به دلیل شفافیت، لطافت و قابلیت ترکیب پذیری بالا، جایگاه ویژه ای در هنرهای تجسمی دارد. بسیاری تصور میکنند ساخت آبرنگ کاری پیچیده و صرفا صنعتی است، اما در واقع میتوان با مواد ساده و در دسترس، آبرنگی کاربردی و با کیفیت در خانه تهیه کرد. ساخت آبرنگ خانگی علاوه بر جنبه اقتصادی، تجربه ای آموزشی، خلاقانه و لذت بهش محسوب میشود. اما سوال اکثر افراد این است”چگونه خودمان آبرنگ درست کنیم؟”
آبرنگ چیست و چگونه عمل میکند؟
آبرنگ نوعی رنگ محلول در آب است که پس از خشک شدن نیز با آب فعال میشود. ویژگی اصلی آبرنگ شفافیت آن است؛ به طوری که نور از لایه های رنگ عبور کرده و سفیدی کاغذ درخشش خاصی به اثر می دهد. این خاصیت به ترکیب دقیق اجزای آبرنگ وابسته است.
انواع آبرنگ
آبرنگ ها بر اساس شکل فیزیکی، کیفیت، ترکیب مواد و کاربرد هنری به انواع مختلفی تقسیم میشوند. شناخت انواع آبرنگ به هنرمند کمک میکند ابزار مناسب تری برای سطح مهارت و نوع اثر خود انتخاب کند. انواع آبرنگ عبارتند از:
1. آبرنگ قرصی (خشک)
این نوع آبرنگ به شکل قرص های کوچک خشک شده در پالت عرضه می شود.
ویژگی ها:
- با خیس کردن قلمو فعال میشود
- کنترل پذیری بالا
- حمل آسان
2. آبرنگ تیوپی
آبرنگ تیوپی به صورت خمیر غلیظ داخل تیوپ عرضه میشود.
ویژگی ها:
- رنگدانه قوی تر
- شفافیت بالا
- امکان ترکیب رنگ گسترده تر
3. آبرنگ مایع
این نوع آبرنگ به شکل مایع و بسیار روان است.
ویژگی ها:
- رنگهای درخشان
- پخش شوندگی بالا
- خشک شدن سریع
چگونه خودمان آبرنگ درست کنیم ؟ آشنایی با اجزای آن
رنگدانه
رنگدانه ماده ای جامد است که رنگ واقعی را ایجاد میکند. این ماده میتواند:
- معدنی (مانند اکسید آهن)
- گیاهی (مانند زردچوبه یا پوست انار)
- مصنوعی (رنگداه های صنعتی)
چسب یا بایندر
چسب وظیفه اتصال رنگدانه ها به یکدیگر و به سطح کاغذ را دارد. رایج ترین بایندر در آبرنگ صمغ عربی است که از شیره نوعی درخت به دست می آید.
حلال
حلال آبرنگ آب است که باعث روان شدن رنگ و امکان نقاشی میشود.
مواد افزودنی
- عسل یا گلیسیرین: برای افزایش نرمی، جلوگیری از ترک خوردن و خشک شدن بیش از حد
- چند قطره سرکه یا الکل: برای جلوگیری از رشد کپک (در صورت نگهداری طولانی)
چگونه خودمان آبرنگ درست کنیم؟

روش اول: ساخت آبرنگ با رنگدانه آماده(روش حرفه ای تر)
مراحل ساخت:
- ریختن رنگدانه: مقدار کمی رنگدانه را در ظرف بریزید.
- افزودن صمغ عربی: چند قطره محلول صمغ عربی اضافه کنید.
- ترکیب تدریجی: با کاردک مخلوط را آرام بسابید تا خمیر یکنواختی ایجاد شود.
- اضافه کردن آب: به تدریج آب اضافه کنید تا غلظتی شبیه ماست پیدا کند.
- افزودن عسل یا گلیسیرین: 1تا 2 قطره کافی است.
- قالب ریزی: رنگ را داخل پالت بریزید.
- خشک شدن: اجازه دهید در دمای اتاق، 24 تا 72 ساعت خشک شود.
روش دوم: ساخت آبرنگ با رنگدانه های طبیعی
این روش بیشتر جنبه آموزشی و هنری دارد و برای کودکان و پروژه های محیط زیستی بسیار مناسب است.
نمونه رنگهای طبیعی
- زردچوبه: زرد
- چغندر: قرمز و صورتی
- پوست پیاز: نارنجی و قهوه ای
- اسفناج: سبز
- قهوه و چای: قهوه ای
مراحل ساخت:
- ماده طبیعی را خرد یا رنده کنید
- آن را با مقدار کمی آب بجوشانید.
- مایع رنگی را صاف کنید.
- صمغ عربی وکمی عسل اضافه کنید.
- پس از خنک شدن، رنگ آماده استفاده است.
رنگ های طبیعی شفافیت و ماندگاری کمتری نسبت به رنگهای صنعتی دارند.
نکات مهم برای کیفیت بهتر آبرنگ
- هرچه رنگدانه نرم تر ساییده شود، آبرنگ یکنواخت تر خواهد بود.
- نسبت زیاد صمغ عربی باعث براق شدن بیش از حد رنگ میشود.
- آبرنگ خانگی را در ظرف دربسته نگهداری کنید.
- قبل از استفاده نهایی، رنگ را روی کاغذ آبرنگ تست کنید.
مزایا و معایب آبرنگ خانگی
مزایا:
- هزینه کمتر
- امکان ساخت رنگهای خاص
- افزایش خلاقیت و یادگیری
- دوستدار محیط زیست
معایب:
- ماندگاری کمتر ( به ویژه نوع طبیعی)
- نیاز به آزمون و خطا برای رسیدن به غلظت مناسب
یک پیشنهاد ویژه
اینکه چگونه خودمان آبرنگ درست کنیم، یک مسئله مهمی است که نیاز به شناخت اجزا و مراحل تشکیل آن دارد. ساخت آبرنگ در خانه فرصتی عالی برای آشنایی عمیق تر با ماهیت رنگ و فرآیند هنری است. این کار نه تنها مهارتی کاربردی، بلکه تجربه ای خلاقانه و لذت بخش به شمار می رود. با کمی دقت و حوصله میتوان آبرنگ هایی ساخت که برای تمرین، آموزش و حتی خلق آثار هنری قابل استفاده باشند. شما میتوانید برای خرید انواع نوشت افزار به سایت تحریر گستر مراجعه کنید و با با شماره TEL:09338692163 در تماس باشید.